Profiel van een pionier: Sander Galjaard

Sander Galjaard

Sander Galjaard
onderwijsadviseur

LinkedIn  |  Website

"Ik wilde snel resultaat behalen. Daardoor verloor ik de omgeving soms uit het oog. Deze gedrevenheid heb ik nog steeds, maar het gaat hand in hand met verbinding maken en vertragen. Ik heb het belang van samen het proces ingaan leren inzien."


Sander Galjaard | Staat u voor een complexe opdracht, waar veel belangen samenkomen? Signaleert u als leidinggevende trends in de maatschappij, die in het onderwijs doorklinken? Zoekt u de balans tussen eigen identiteit als school en de wensen en eisen van leraren, ouders en leerlingen? Staat u voor de vraag: hoe kan ik het onderwijs anders inrichten, aangepast aan de maatstaven van de huidige en toekomstige maatschappij? En, hoe krijg ik de professionals mee?
Voor mij is het antwoord op deze vragen: samen, met durf en vanuit het hart!

Belangrijkste pionierskwaliteit: werken in de bovenstroom én onderstroom

Verbinding maken met elk kind

Ik wilde een andere leraar zijn dan de leraren die ik op mijn basisschool heb gehad. Dat was het innerlijke besluit dat ik had genomen toen ik in 1997 in het onderwijs ging werken. Waar het mij in essentie om ging, was om elk kind te zien en met elk kind verbinding te maken. Dat vond ik niet in het reguliere onderwijs, maar wel in het jenaplanonderwijs. In mijn tijd als leerkracht in het basisonderwijs heb ik altijd de jenaplanidentiteit sterk naar voren proberen te brengen. In die identiteit staan relaties centraal: de relatie van het kind met zichzelf, met de ander en met de wereld.

Niet langs de lijn blijven staan

Jaren later was ik werkzaam als onderwijsadviseur. Mijn interesse ging uit naar hoe ik systemisch werken kon toepassen in mijn werk. In 2010 kreeg ik de kans om een opstelling te doen bij Bert Hellinger; de grondlegger van het systemisch werken. De systemische opstelling die ik bij hem mocht doen ging over het onderwijssysteem. Er kwam in de opstelling een indringend beeld naar voren: een school(systeem), leraren en directeuren die allemaal geen verbinding konden maken met kinderen. Hellinger stelde vervolgens aan mij de retorische vraag: "Who has the power to change this?". Daarop was het antwoord: “The politics". Om dit beeld en deze ervaring kon ik niet heen. Het versterkte de drijfveer waarmee ik ooit in het onderwijs was gaan werken en tilde die naar een bewust niveau. Ik wilde niet langs de lijn blijven staan. Het maakte dat ik in 2013 met een systemische werkplaats rond onderwijs ben begonnen.

Een werkplaats voor onderzoek en experiment

De Systemische Werkplaats Onderwijs is een ontmoetingsplek voor mensen die vanuit hun betrokkenheid bij het onderwijs op een systemische manier samen willen onderzoeken wat er zich in de onderwijspraktijk aandient. Het is een plek waar onderzoek en experiment centraal staan. De deelnemers zijn over het algemeen mensen die actief bezig zijn met hun eigen persoonlijke en professionele ontwikkeling om zo positief het verschil te maken in het onderwijs. Tijdens de werkplaats wordt gewerkt met vragen, situaties of waarnemingen die de deelnemers zelf inbrengen. Dit zijn vaak vragen die spelen in de bovenstroom van het onderwijs. Tijdens een opstelling gaat de aandacht vervolgens uit naar wat zich in de onderstroom aandient. De deelnemers creëren samen een context waarin zij respectvol en zorgvuldig met de vraagstukken en met elkaar omgaan. De werkplaats vindt vier keer per jaar plaats. Parallel aan mijn eigen ontwikkeling ontwikkelt de werkplaats zich tot een plek van ‘holding space’ voor de deelnemers. Zij worden uitgenodigd om zelf te ervaren en te voelen wat er wil gebeuren.

Trouw aan drijfveren en principes

Over de ontdekkingen en waarnemingen die tijdens de werkplaats naar voren komen, schrijven we verslagen op een eigen blogsite. Op die manier blijft ons leren niet beperkt tot de deelnemers van de werkplaats, maar wordt het gedeeld. Naast alle ontmoetingen en ontdekkingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden, heeft de werkplaats mij ook persoonlijk veel gebracht. Ik ben trouwer geworden aan mijn drijfveren en principes. Congruenter. Ik zie niet alleen de professional of de leerling, maar ook de mens en het kind erachter. Het heeft ook meer richting gegeven aan mijn werk: aan wie ik ben in mijn werk en het soort opdrachten dat ik aanneem. Mede door de werkplaats kom ik geregeld op scholen om vanuit systemisch werken te pionieren met nieuwe inzichten en verbinding maken.

Belang van het proces

Wat ik mij geregeld heb afgevraagd is: hoe krijg ik als pionier verbinding met anderen? Hoe raak ik hen? Toen ik op de jenaplanschool werkte, was ik sterk missiegedreven. Ik vond dat ik zelf het ideaal leefde en er was geen ruimte voor iets anders of voor andere ideeën. Ik wilde snel resultaat behalen, scoren en winnen. Deze gedrevenheid heb ik nog steeds, maar het gaat nu hand in hand met verbinding maken. Dat is veel meer een zachte, trage energie, die het natuurlijk ontwikkelingsproces van een organisatie en mensen volgt. Ik heb het belang van het proces leren inzien. 

Botsen met bestaande structuren en systemen

Pionieren is iets dat ik van nature doe en ik heb gemerkt dat dat botst met bestaande structuren en systemen. De omgeving waarin ik werkzaam was, heb ik daardoor geregeld als belemmerend ervaren. Dit kwam bijvoorbeeld doordat collega’s andere leidende principes hadden dan ik of andere ideeën over goed onderwijs. Helpend was een collega en tevens maatje die ook dezelfde drijfveren had. Op een later moment kreeg ik als onderwijsadviseur van mijn leidinggevende volop de ruimte om te experimenteren met systemisch werken. Dat heeft mij ook goed geholpen.

Blijf afgestemd

Aan nieuwe pioniers wil ik meegeven: wees congruent in binnen- en buitenkant. Zorg ervoor dat je in een halve minuut weet te vertellen waarvoor je staat en hoe dat er concreet zou kunnen uitzien. Neem kleine stapjes, zoek bondgenoten en ga in gesprek met je leidinggevende. Accepteer dat het af en toe minder gaat en dat je af en toe in de versnelling kan. En vooral: blijf afgestemd op het systeem, neem waar en geef je waarnemingen terug vanuit je hart!

Groep handen

Mieke Haverkort-de Vreede

Mieke Haverkort-de Vreede is Master of Education en richt zich met haar onderneming KreatieKracht op sociale innovatie in het onderwijs. Zij is werkzaam als coach en procesbegeleider voor onderwijsteams en docenten op het gebied van duurzame onderwijsontwikkeling.

Click Here to Leave a Comment Below

Leave a Comment: